FAQs | RSS
امروز دوشنبه 28 آبان سال 1397 12:57 AM:ساعت

تاریخچه سازمان نظام پزشکی

سازمان نظام پزشکی بزرگترین و قدیمی‌ترین سازمان غیردولتی یا NGO در ایران می باشد که اولین قانون آن در سال 1339 به تصویب رسید و طی این سال ها با فراز و نشیب های بسیاری مواجه بوده است.

در اوایل دهه 20 شمسی و زمانی که پیشنهاد تشکیل انجمن‌های پزشکی در شهرستان‌ها مطرح شد، نمایندگان مجلس شورای ملی با آن مخالفت کردند؛ چرا که در آن زمان چنین لوایحی را نوعی اتلاف وقت می‌دانستند. در سال 1324 با تصویب قانون وزارت بهداری، نظام بهداشت و درمان به شکل نوین در ایران شکل گرفت و براساس ماده 21 این قانون، اداره "تنظیم امور پزشکی" ایجاد شد که بر کار پزشکان، دندان‌سازان، قابله‌ها، پزشک‌یاران، پرستاران و داروسازان نظارت کند و به رسیدگی به تخلفات صنفی آن ها پبردازد.

از طرف دیگر در سال 1329 قانون "بهداشت شهری" در جهت ساماندهی طبابت به تصویب رسید و در آن برای نخستین بار واژه «نظام پزشکی» وارد قوانین ایران شد. در همین سال دکتر جهانشاه صالح که در آن زمان رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و وزیر بهداری بود، نخستین لایحه نظام پزشکی ایران را به مجلس ارائه داد که این لایحه شش ماده‌ای نهایتا با مرگ نخست‌وزیر وقت، علی رزم‌آرا، در اسفند ماه همان سال مسکوت ماند.

پس از آن در سال 1334 باز هم بحث تشکیل نظام پزشکی مطرح شد اما کمیسیون بهداری مجلس، لایحه را ناقص تشخیص داد و آن را تصویب نکرد. در سال 1338 و در زمان نخست‌ وزیری دکتر منوچهر اقبال، دکتر عبدالحسین راجی، وزیر بهداری وقت، لایحه جدیدی درباره قانون نظام پزشکی به مجلس برد که در سوم خرداد 1339 به تصویب مجلس شورای ملی و در سوم دی ماه همان سال به تصویب مجلس سنا رسید.

در این قانون نظام پزشکی این‌ گونه تعریف شده بود: «نظام پزشکی سازمانی است مستقل و دارای شخصیت حقوقی و مرجع صلاحیت‌دار برای حفظ شئون و پیشرفت امور پزشکی و تنظیم روابط حرفه‌ای بین پزشکان و حفظ حقوق مردم و موسسات ملی دولتی در برابر صاحبان فنون پزشکی و بالعکس در سراسر کشور»

اولین قانون نظام پزشکی تنها هفت سال دوام آورد و تقریبا اجرا نشد. در آذرماه 1346 موادی از آن اصلاح شد و حذف و اضافه‌هایی در آن صورت گرفت و در عمل اولین انتخابات نظام پزشکی در سال 1347 انجام گرفت. سازمان نظام پزشکی در سال 1348 تشکیل و با سخنرانی نخست‌وزیر وقت افتتاح شد و دکتر منوچهر اقبال متخصص بیماری های عفونی، در اولین دوره انتخابات نظام پزشکی، به عنوان رئیس نظام پزشکی برگزیده شد.

پس از آن نیز ماجرای تغییرات قانون نظام پزشکی همچنان ادامه داشت تا اینکه این قانون در سال 1354 بازنگری شد. بر طبق ماده 14 قانون سال 1354، صدور پروانه اشتغال به کار طبابت برای پزشکان و دندانپزشکان پس از تایید آموزش از طرف وزارت علوم و آموزش عالی، بر عهده نظام پزشکی مرکز قرار گرفت. همچنین طبق این قانون بود که رئیس نظام پزشکی به پیشنهاد هیات مدیره و درخواست نخست‌وزیر و به دستور شاه منصوب می‌شد. همچنین در این قانون اختیارات و وظایف نظام پزشکی افزایش یافت و برای اولین بار دارندگان مدرک دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی به عضویت در هیات مدیره مجاز شدند.

در سال 1356، چهارمین دوره انتخابات نظام پزشکی که درواقع آخرین دوره انتخابات نظام پزشکی پیش از انقلاب بود، برگزار شد. دکتر یحیی عدل پدر جراحی ایران، در دوره سوم و دکتر ملکی در دوره چهارم،‌ رئیس نظام پزشکی بودند.

قانون نظام پزشکی سال 1354؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در سال 1359 دچار تغییر شد. در سال 1360 پنجمین انتخابات نظام پزشکی و به عبارت دیگر اولین انتخابات نظام پزشکی بعد از انقلاب برگزار و دکتر عباس شیبانی به عنوان رئیس هیات مدیره نظام پزشکی برگزیده شد. هر چند قانون نظام پزشکی در این سال‌ها تغییری نکرد، اما با تصویب قانون اجازه تاسیس مطب در سال 1362، اختیار صدور پروانه مطب به وزارت بهداری واگذار شد.

در دی ماه 1363 قانون اصلاح موادی از قانون نظام پزشکی به تصویب رسید و برای اولین بار عضویت داروسازی در نظام پزشکی الزامی شد.

ششمین انتخابات نظام پزشکی در سال 1363 در شرایطی برگزار شد که تعداد پزشکان شهرستان‌ها به نحو چشمگیری افزایش یافته بود لذا آنها سهم بیشتری را در اداره نظام پزشکی طلب می‌کردند و نهایتا دکتر محمدعلی حفیظی متخصص بیماریهای کودکان، به عنوان رئیس نظام پزشکی انتخاب شد.

در سال 1365 لایحه‌ای از سوی دولت تهیه شد که متعاقب آن بحث و کشمکش بر سر اختیارات و مسوولیت‌های نظام پزشکی همچنان ادامه داشت و برخی پزشکان لایحه پیشنهادی دولت را مغایر با استقلال صنفی نظام پزشکی می‌دانستند. در نهایت این اعتراضات سبب شد هیات مدیره نظام پزشکی منحل و دکتر هادی منافی وزیر اسبق بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، به عنوان رئیس سازمان نظام پزشکی منصوب شد. در ابتدا دکتر منافی قرار بود برای دو ماه رئیس نظام پزشکی باشد اما به مدت 72 ماه در این سمت ماندگار شد.

اواخر سال 1365 دولت لایحه سازمان نظام پزشکی را از مجلس پس گرفت و دیگر لایحه‌ای از سوی دولت درباره سازمان نظام پزشکی ارائه نشد. تا اینکه در سال 1369 طرح تشکیل سازمان نظام پزشکی توسط برخی از نمایندگان مجلس تهیه شد و به تصویب مجلس رسید و مقرر شد این قانون جدید به مدت پنج سال به صورت آزمایشی اجرا شود. این قانون، سازمان نظام پزشکی را با تغییرات زیادی مواجه کرد مثلا طبق این قانون، تعریف سازمان نظام پزشکی و اهداف و وظایف آن‌ که از سال 1339 تقریبا دست نخورده باقی مانده بود، دچار تغییرات شد. همچنین مقرر شد که رئیس کل نظام پزشکی را رئیس‌جمهور از میان سه نفر پزشک معرفی شده از طرف شورای عالی نظام پزشکی، منصوب کند. عزل رئیس‌ کل هم بر عهده رئیس‌جمهور بود.

سرانجام هفتمین انتخابات نظام پزشکی در سال 1370 برگزار و دکتر ایرج فاضل فوق تخصص جراحی عروق، به عنوان رئیس کل نظام پزشکی منصوب شد و حکم خود را از رئیس‌جمهور وقت دریافت کرد.

دی ماه سال 1374 قانون نظام پزشکی بار دیگر دستخوش تغییر شد و بر مبنای آن شورای عالی نظام پزشکی موظف شد آرم جدید سازمان را تهیه و پس از تصویب و تایید رئیس‌جمهور، جایگزین آرم قبل کند. اولین آرم نظام پزشکی، به صورت شمشیری عمودی بود که ماری دور آن پیچیده شده بود و یک شاخه سنبل به صورت نیم دایره در پایین آرم قرار داشت.

هشتمین دوره انتخابات نظام پزشکی بر مبنای قانون سال 1374 در سال 1375 برگزار شد و دکتر سیدشهاب‌الدین صدر متخصص فیزیولوژی پزشکی، به عنوان رئیس کل نظام پزشکی منصوب شد.

یک دوره چهار ساله دیگر گذشت و نهمین انتخابات نظام پزشکی در زمستان 79 برگزار شد و از دل این انتخابات، دکتر محمدرضا ظفرقندی فوق تخصص جراحی عروق، به عنوان رئیس‌ انتخاب شد و اصلاح قانون نظام پزشکی در دستور کار سازمان قرار گرفت. در این طرح اختیارات و وظایف سازمان نظام پزشکی افزایش یافت که مهم‌ترین شاخصه‌های آن کاهش تصدی‌گری دولت در عرصه سلامت و ارتقای جایگاه اجرایی و نظارتی نظام پزشکی بود. این طرح در آبان ماه 1383 به تصویب رسید.

در انتخابات سال 1383 که بر اساس قانون جدید اجرا شد، دکتر سیدشهاب‌الدین صدر برای بار دوم به عنوان رئیس کل نظام پزشکی انتخاب شد. در دوره چهار ساله 1383 تا 1387 سازمان نظام پزشکی با فراز و نشیب‌هایی مواجه بود که مهم‌ترین آن، لغو اختیار نظام پزشکی در تعرفه‌گذاری خدمات پزشکی بخش غیردولتی بود.

دهمین انتخابات نظام پزشکی نیز در زمستان 1387 در سراسر کشور برگزار شد. در این دوره نیز دکتر صدر برای دومین بار متوالی و سومین بار متناوب به رئیس کلی نظام پزشکی رسید. شاید بتوان تلخ‌ترین اتفاق صنفی در این دوره را خدشه‌دار شدن قانون نظام پزشکی و سلب موقت و پنج ساله اختیار نظام پزشکی در تعرفه‌گذاری خدمات پزشکی دانست.

در آخرین انتخابات این سازمان در ۴ اسفند ۱۳۹۱، دکتر علیرضا زالی جراح مغز و اعصاب، به عنوان ریاست سازمان انتخاب شدند. دکتر محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور وقت، از تنفیذ حکم ریاست وی اجتناب ورزید و حکم ریاست دکتر زالی در مرداد ۱۳۹۲ توسط دکتر حسن روحانی امضا شد.

 

منابع:

1- fa.wikipedia.org

2- خبرگذاری دانشجویان ایران (ایسنا)

3- سایت سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران


قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران

عکس های روسای سازمان نظام پزشکی در ادوار مختلف نیز در گالری سایت موجود است.

خبر های تصویری

آئین نامه اجرایی قانون اجازه تأسیس مطب     
قوانین و مقررات انتظامی رسيدگي به تخلفات صنفی وحرفه ای     
چگونگی پرداخت مالیات دندان‌پزشکان     
تاریخچه سازمان نظام پزشکی     

مشاهده گزارش ها بر اساس تاریخ

LinkButton

آمار سایت

تبلیغات

دکتر کاوه سیدان

آّب و هوا

ساعت مناطق مختلف جهان

تبدیل تاریخ میلادی به شمسی

استفاده از مطالب سايت برای مقاصد غیر تجاری و با ذکر منبع بلامانع است